Nadwaga u psa. Jak sprawdzić, czy Twój pies waży za dużo

Dlaczego nadwagi u własnego psa się nie widzi

Zapytaj dziesięciu opiekunów, czy ich pies ma nadwagę. Dziewięciu powie, że nie. „Jest po prostu puszysty", „taka uroda", „u weterynarza nikt nic nie mówił". Ten sam pies staje potem na wadze i wychodzi, że przez trzy lata przybrał cztery kilogramy.

Psia nadwaga jest niewidoczna dokładnie dlatego, że patrzysz na psa codziennie. Punkt odniesienia przesuwa się razem z nim. Do tego dochodzi drugi mechanizm: sylwetka z nadwagą stała się tak powszechna, że wygląda normalnie, a pies w formie potrafi wyglądać na „za chudego".

Fakt: badania amerykańskiego APOP od lat pokazują nadwagę lub otyłość u ponad połowy psów. Polska nie ma własnego badania tej skali, ale nic nie wskazuje, żeby było u nas inaczej.

Stawką nie jest wygląd. W trwającym 14 lat Purina Life Span Study labradory karmione o 25% skromniej dożywały mediany 13 lat. Ich rodzeństwo karmione do syta 11,2 roku. Prawie dwa lata różnicy, bez jednego leku i bez jednego zabiegu.

Do tego dochodzą rzeczy, które widać wcześniej niż długość życia: szybciej zużyte stawy, wyższe ryzyko cukrzycy, gorsza tolerancja upałów i wysiłku, większe ryzyko przy każdej narkozie.

Jak sprawdzić, czy pies ma nadwagę? Test żeber

Sama liczba na wadze mówi mało. Zdrowy chihuahua waży 2,5 kg, zdrowy nowofundland 60: nie ma jednej tabeli „ile powinien ważyć pies". Dlatego weterynarze oceniają BCS (Body Condition Score), skalę kondycji od 1 do 9.

Zrobisz to sam, w kuchni, w minutę:

1. Dotknij żeber. Połóż kciuki na kręgosłupie i rozłóż palce na klatce piersiowej. Żebra powinny być wyczuwalne pod cienką warstwą, mniej więcej jak kostki na wierzchu własnej dłoni. Musisz naciskać mocniej, prawdopodobnie jest już nadmiar. Nie wyczuwasz ich wcale. To sygnał, żeby zapytać weterynarza przy najbliższej okazji.
2. Spójrz z góry. Za żebrami powinna rysować się wcięta talia.
3. Spójrz z boku. Brzuch ma podchodzić ku górze w stronę tylnych łap, a nie biec równolegle do ziemi.

Trzy razy „tak" to BCS 4–5/9, sylwetka docelowa. Talia ledwo widoczna i żeber trzeba szukać: 6–7, nadwaga. Brak talii, brak podkasania, wyczuwalne wałki na karku i u nasady ogona: 8–9, otyłość.

To ocena orientacyjna, nie rozpoznanie. BCS ustala się razem z lekarzem, a u psa z gęstą okrywą albo bardzo umięśnionego sam dotyk potrafi mylić. Od tego jest wizyta, nie internet.\n\nSprawdzaj to raz w miesiącu. Zajmuje mniej czasu niż obcięcie pazurów.

Jak często ważyć psa?

Małego psa zważysz w domu: wchodzisz na wagę łazienkową z psem na rękach, potem sam, odejmujesz. Przy większym poproś swoją przychodnię. Waga stoi zwykle w poczekalni i w większości lecznic można z niej skorzystać między wizytami, bez opłaty.

Warunek jest jeden i jest ważniejszy, niż się wydaje: ta sama waga, ta sama pora dnia, przed karmieniem. Inaczej porównujesz szum pomiarowy, nie trend.

Kiedy reagować i co zrobić

Próg to 5% masy ciała. U owczarka niemieckiego oznacza półtora kilograma i widać to gołym okiem. U jamnika. 400 gramów, których nie widać wcale, a które obciążają kręgosłup będący u tej rasy słabym punktem i tak.

Nie czekaj na doroczne szczepienie. Waga rosnąca trzeci czy czwarty miesiąc z rzędu to trend, nie wahanie.

• Policz smaczki. Najczęstszym źródłem nadwyżki nie jest karma, tylko wszystko poza nią: nagrody treningowe, gryzaki, kawałek sera przy obiedzie. Łącznie powinny mieścić się w 10% dziennej dawki kalorii.
• Zmniejsz porcję o 10–15%, nie o połowę.
• Waż karmę na wadze kuchennej. Ten sam kubek nasypany dwa razy potrafi różnić się o kilkanaście procent.
• Ruch dokładaj stopniowo. Pies z nadwagą ma obciążone stawy i gorzej znosi wysiłek: ile ruchu potrzebuje pies zależy od rasy.
• Jeśli po sześciu tygodniach nic się nie zmienia, temat schodzi na dobór karmy i rozmowę z lekarzem.

Nigdy nie odchudzaj psa głodówką. Bezpieczne tempo to 1–2% masy ciała tygodniowo. Szybsza redukcja zabiera głównie mięśnie, nie tłuszcz, i kończy się efektem jo-jo.

Kiedy zmiana wagi to sygnał choroby

Nie każdy kilogram bierze się z miski.

Tyje mimo niezmienionej diety:

• niedoczynność tarczycy, częsta u psów w średnim wieku
• zespół Cushinga
• kastracja lub sterylizacja: zapotrzebowanie energetyczne spada o 20–30%, a porcja zwykle zostaje ta sama

Chudnie, choć je normalnie:

• ból zębów, przez który pies je mniej, niż chce: objawy problemów stomatologicznych
• cukrzyca
• choroba nerek
• pasożyty wewnętrzne
• choroba nowotworowa

Niewyjaśniony spadek powyżej 5% masy w cztery tygodnie to powód do wizyty, nie do dalszej obserwacji. U psa starszego tym bardziej.

Trend zamiast pojedynczego pomiaru

W PetsyPlanet każde ważenie zapisujesz w profilu psa i dostajesz z tego wykres. Aplikacja przypomina o kolejnym pomiarze, a całą historię: razem ze szczepieniami i wizytami: wygenerujesz jako PDF na wizytę.

To nie jest kosmetyka. Pojedyncza liczba nic nie znaczy, bo mieści się w granicach błędu. Dopiero krzywa z sześciu miesięcy pokazuje powolny dryf w górę, którego nikt nie zauważył. I to ona jest rozmową z weterynarzem, nie dzisiejszy odczyt.

Najczęstsze pytania

Ile powinien ważyć mój pies? Nie ma jednej liczby nawet w obrębie rasy. Wagę docelową ustala weterynarz na podstawie BCS i budowy konkretnego psa. Tabele rasowe traktuj jako orientację, nie normę.

Czy przy długiej sierści da się ocenić sylwetkę? Wzrokowo nie. U samojeda, chow chowa czy collie liczy się wyłącznie dotyk. Stąd test żeber, który działa niezależnie od okrywy.

Czy sterylizacja tuczy? Sam zabieg nie. Obniża zapotrzebowanie energetyczne o 20–30%, a tyje się dlatego, że porcja zostaje niezmieniona. Skoryguj ją w ciągu miesiąca po zabiegu i problem nie powstaje.

Od jakiego wieku warto ważyć regularnie? Od pierwszego dnia w domu. U szczeniaka waga rośnie zgodnie z krzywą wzrostu, a odstępstwo od niej wychodzi wcześniej niż cokolwiek innego.

Nadwaga jest jedną z niewielu rzeczy w zdrowiu psa, które możesz odwrócić samodzielnie: i jedną z najczęściej odkładanych na później.